ПРОЦІДЗЕЯННЕ
КАРУПЦЫІ

ВІДЫ ЮРЫДЫЧНАЙ АДКАЗНАСЦІ ЗА ПАРУШЭННІ АНТЫКАРУПЦЫЙНАГА ЗАКАНАДАЎСТВА

Падставай для наступу юрыдычнай адказнасці з’яўляецца усталяваны факт здзяйснення асобай правапарушэння, які стварае ўмовы для карупцыі, карупцыйнага правапарушэння або невыкананне ім пэўных патрабаванняў антыкарупцыйнага заканадаўства.

Указаная юрыдычная адказнасць усталёўваецца Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь, Кодэксам Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях, Працоўным кодэксам Рэспублікі Беларусь і іншымі заканадаўчымі актамі.

Адказнасць можа быць крымінальнай, адміністрацыйнай, грамадзянска-прававой, матэрыяльнай і дысцыплінарнай.

Да ліку карупцыйных злачынстваў, за здзяйсненне якіх надыходзіць крымінальная адказнасць, адносяцца:

  • крадзеж шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі (артыкул 210 КК);
  • легалізацыя ( «адмыванне») матэрыяльных каштоўнасцяў, набытых злачынным шляхам, дасканалая службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў (часткi 2, 3 артыкула 235 КК);
  • злоўжыванне ўладай або службовымі паўнамоцтвамі з карыслівай ці іншай асабістай зацікаўленасці (часткi 2, 3 артыкула 424 КК);
  • бяздзейнасць службовай асобы з карыслівай ці іншай асабістай зацікаўленасці (часткi 2, 3 артыкула 425 КК);
  • перавышэнне ўлады або службовых паўнамоцтваў з карыслівай ці іншай асабістай зацікаўленасці (часткi 2, 3 артыкула 426 КК);
  • незаконны ўдзел у прадпрымальніцкай дзейнасці (артыкул 429 КК);
  • атрыманне хабару (артыкул 430 КК);
  • дача хабару (артыкул 431 КК);
  • пасрэдніцтва ў хабарніцтве (артыкул 432 КК);
  • злоўжыванне ўладай, перавышэнне ўлады альбо бяздзейнасць улады, учыненыя з карыслівай ці іншай асабістай зацікаўленасці (артыкул 455 КК).

За здзяйсненне дзей карупцыйнага характару можа наступаць адміністрацыйная адказнасць згодна з нормамі КаАП, напрыклад, па артыкуле 11.16 (парушэнне парадку выкарыстання сродкаў бюджэту, дзяржаўных пазабюджэтных фондаў альбо арганізацыі дзяржаўных закупак тавараў (работ, паслуг)), артыкуле 11.77 (парушэнне патрабаванняў да парадку ажыццяўлення закупак тавараў (работ, паслуг) за кошт уласных сродкаў), артыкуле 21.17 (парушэнне парадку правядзення працэдур закупак пры будаўніцтве), артыкуле 23.83 (парушэнне парадку правядзення конкурсаў і аўкцыёнаў), артыкуле 23.84 (парушэнне парадку прадастаўлення і выкарыстання бязвыплатнай (спонсарскай) дапамогі); артыкуле 10.5 (дробны крадзеж маёмасці шляхам злоўжывання службовымі паўнамоцтвамі, а таксама замах на такі крадзеж) і інш.

Акрамя таго, асоба можа быць прыцягнута да дысцыплінарнай адказнасці. Парадак прыцягнення да дысцыплінарнай адказнасці усталяваны заканадаўствам. Парадак прымянення мер дысцыплінарнай адказнасці за дысцыплінарныя правіны вызначаны кіраўніком 14 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь.

Асаблівасці дысцыплінарнай адказнасці асобных катэгорый работнікаў могуць быць прадугледжаны заканадаўствам.
Напрыклад, пунктамі 5, 5-1 артыкула 47 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь для некаторых катэгорый работнікаў прадугледжаны канкрэтныя абставіны спынення працоўных дагавораў. Напрыклад, для дзяржаўных службовых асоб да такіх абставін аднесены: непадпісанне пісьмовага абавязацельства па выкананні абмежаванняў, прадугледжаных заканадаўствам аб барацьбе з карупцыяй; роўна як і парушэнне пісьмовага абавязацельства па выкананні абмежаванняў, прадугледжаных заканадаўствам аб барацьбе з карупцыяй, здзяйснення правапарушэння, які стварае ўмовы для карупцыі, або карупцыйнага правапарушэння.

Неабходна адзначыць, што парушэнне работнікам, якія з’яўляюцца дзяржаўнай службовай асобай, пісьмовага абавязацельства па выкананні абмежаванняў, прадугледжаных заканадаўствам аб барацьбе з карупцыяй, пунктам 6 Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 15.12.2014 №5 “аб узмацненні патрабаванняў да кіруючых кадраў і работнікаў арганізацый” аднесена да падставы, які прызнаецца дыскрэдытуе акалічнасцю звальнення.

Інфармацыя пра паседжанне камісіі па супрацьдзеянні карупцыі Дзяржаўнай установы «Брэсцкі абласны цэнтр медыцынскай рэабілітацыі для дзяцей з псіханеўралагічнымі захворваннямі «Тонус».